Güven Daralırken Bitcoin Nerede Duruyor?
Bir petrol tankerinin geçemediği boğaz, İstanbul’daki yatırımcının portföyünü neden etkiler? Çünkü bugünün piyasalarında enerji, enflasyon ve sermaye hareketleri aynı zincirin halkaları. O zinciri geren kuvvet ise güven kaybı.
Önce kritik düzeltme: MSCI, Türkiye’yi endekslerinden çıkarmadı. 15 Ekim’de belirli endeks eklemelerini ve ağırlık artırımlarını dondurdu. Gerekçe; bazı şirketlerle bağlantılı fonlar üzerinden koordineli işlem şüpheleri ve fiili dolaşımdaki payların güvenilirliği. Haziran 2027’ye kadar yeterli ilerleme görülmezse piyasa sınıflandırmasının değiştirilmesine ilişkin istişare gündeme gelebilir. Bugünkü karar ile gelecekteki olasılığı birbirine karıştırmak, riski anlamayı zorlaştırır.
Yine de mesaj güçlü: Yabancı yatırımcı için ucuzluk tek başına yeterli değil; fiyatın nasıl oluştuğuna güvenmek de gerekiyor. Reuters’a göre fon krizinde 131 fonun tasfiyesine karar verildi. MSCI açıklamasının ardından 16 Ekim’de BIST 100’de gün içi kayıp yüzde 3’ü aştı. Şeffaflığın zayıfladığı yerde, ucuz görünen hisse daha yüksek risk primiyle fiyatlanabilir.
Aynı sırada dışarıdan enerji baskısı geliyor. Eurostat verileri, Euro Bölgesi’nde yıllık enflasyonun eylülde yüzde 3,8’e, enerji enflasyonunun yüzde 18,9’a yükseldiğini gösteriyor. Hürmüz’deki aksaklıkların uzaması; petrol, taşımacılık ve sigorta maliyetleri üzerinden bu baskıyı kalıcılaştırabilir. Türkiye açısından olası sonuç, daha pahalı enerji ithalatıyla birlikte Avrupa’daki müşterilerinin alım gücünün zayıflaması: maliyet artarken ihracat talebi zorlanabilir. [3]
Trump’ın yaklaşımındaki gerilim de burada. İran’a baskı sürerken enerji fiyatlarını dizginlemek gerekiyor. Rusya’nın bazı ihracatlarına yönelik yaptırım ve tarifelerde sağlanan geçici muafiyet, alternatif arz arayışının somut örneği. Ancak diplomatik açıklamalar, Hürmüz’den güvenle geçen tankerlerin yerini tutmuyor. [4]
Türkiye için tehlikeli senaryo, bu enerji şokuna carry trade çözülmesinin eklenmesi. Düşük maliyetle borçlanıp yüksek TL faizinden getiri arayan yatırımcı açısından belirleyici olan, faiz kazancının kur kaybını karşılayıp karşılamadığıdır. Beklenen değer kaybı yükselirse yüksek faiz bile çıkışı durduramayabilir.
Carry trade’in tamamen bittiğini söylemek için yeterli kanıt yok. Fakat sert çözülme senaryosunda döviz talebi artabilir; kurdaki yükseliş ithal maliyetler üzerinden enflasyonu besleyebilir. Buna karşı faizin yüksek tutulması ise kredi maliyetlerini ve şirket değerlemelerini baskılar. BIST böylece hem pahalı finansmanla hem yükselen risk primiyle karşılaşabilir. Endeksin TL olarak yükselmesi de yatırımcının döviz veya satın alma gücü cinsinden kazandığı anlamına gelmez.
Fon krizini doğrudan döviz kaçışı saymak da hatalı olur. TCMB Başkanı Fatih Karahan, 6 Ekim’de fonlardan çıkan paranın önemli bölümünün mevduata geçtiğini ve sistem geneline bulaşma görülmediğini açıkladı. Likidite desteği zorunlu satışları hafifletebilir; kalıcı güven için şeffaflık ve denetimin sonuç vermesi gerekir. [5]
Peki Bitcoin?
“Bitcoin kaostan beslenir” tezi, zaman boyutu eklenmeden eksik kalır. Krizin ilk aşamasında yatırımcı nakit arar, kaldıraç kapatır; Bitcoin de satılabilir. Enerji kaynaklı enflasyon faizleri yüksek tutarsa, sınırlı arz tek başına fiyatı korumaya yetmez.
19 Ekim tarihli CoinMarketCap verilerinde Korku ve Açgözlülük Endeksi 50 ile nötr seviyede; bir ay önce 73’tü. Bitcoin’in piyasa payı ise aynı dönemde yaklaşık yüzde 58,75’ten yüzde 60,25’e yükseldi. Bu tabloyu, kripto içinde risk iştahının soğuduğu ve Bitcoin’e göreli yönelimin arttığı şeklinde okuyabiliriz. Ancak göreli dayanıklılık, fiyatın düşmeyeceği anlamına gelmez. [6]
Bitcoin’in güçlenebileceği ikinci aşama, finansal stresin likidite koşullarını gevşetmesi veya geleneksel para sistemine duyulan güveni aşındırmasıdır. Bunun fiyat karşılığını görmek için spot talebin ve kurumsal fon akımlarının toparlanması gerekir.
Bitcoin’in arz takvimi manşetlerle değişmez; fiyatı ise likiditeyle değişir. Kaos karşısındaki dayanıklılığını değerlendirmek için ikisini birlikte izlemek gerekir.
Bu çalışma yatırım tavsiyesi değildir; kendi araştırmanızı yapın ve riskinizi yönetin
Kaynak: {Haber Merkezi}
Yorumlar 0
Yorum Yap
Henüz yorum yok. İlk yorumu siz yapın!