İsrail, ateşkese rağmen Gazze'nin yaklaşık üçte ikisini kontrol altında tutuyor

İsrail’in Gazze Şeridi’ndeki askeri kontrolü, ateşkesin üzerinden bir yıl geçmesine rağmen genişlemeyi sürdürüyor.

Ateşkes anlaşması kapsamında “Mavi Hat” olarak anılan ilk kontrol çizgisinden “Sarı Hat”a çekilen İsrail ordusu, zamanla bu hattı batıya doğru ilerleterek Filistinlilerin yaşam alanlarını daraltıyor.

Bölgeye eklenen yeni kontrol çizgileri ve askeri koridorlar, Gazze’nin coğrafi yapısını değiştirirken yaklaşık 2 milyon Filistinlinin sınırlı bir alanda yaşamasına neden oluyor.

Anadolu Ajansının derlediği bilgilere göre, İsrail ordusu yalnızca kontrol alanını genişletmekle kalmıyor, doğuda işgal altında tuttuğu bölgelerdeki yerleşimleri de yıkmayı sürdürüyor. Ateşkes döneminde devam eden saldırılar, zorunlu göç ve altyapı sorunları, Gazze’de insani koşulların ağırlaşmasına yol açıyor.

ATEŞKES SONRASI KONTROL ALANI GENİŞLEDİ

İsrail, 1967’deki Altı Gün Savaşı sırasında işgal ettiği Gazze Şeridi’nden 2005’te tek taraflı çekilme planı kapsamında askerlerini ve yerleşimcilerini çıkardı. Ancak bu adım, bölgedeki askeri müdahalelerin sona ermesini sağlamadı. Hamas’ın 2006’da iktidara gelmesinin ardından İsrail, Gazze’ye çeşitli dönemlerde operasyonlar düzenledi ve bölgeyi hava, kara ve denizden abluka altında tuttu.

Ekim 2023’te başlayan saldırıların ardından büyük yıkıma uğrayan Gazze’de, 10 Ekim 2025’te varılan ateşkes de kalıcı bir güvenlik ortamı oluşturamadı. Ateşkesin ilk aşamasında İsrail ordusu, “Mavi Hat” olarak adlandırılan önceki kontrol çizgisinden “Sarı Hat”a çekildi. Ancak bu hat zaman içinde batıya doğru genişletildi.

İsrail ordusu, başlangıçta sahadaki kontrol alanını gösteren çizgiyi belirginleştirmek amacıyla bölgeye sarı beton bloklar yerleştirdi. Hatta yaklaşan veya hattı geçmeye çalışan kişilere ateş açılabileceği yönündeki uyarılar, bölgedeki sivillerin hareket alanını daha da kısıtladı.

SARI HAT’A TURUNCU HAT DA EKLENDİ

İsrail ordusu, 2026 yılı başından itibaren Kisufim Koridoru çevresinde Sarı Hat’a paralel toprak siperler oluşturmaya başladı. Deyr el-Belah ile Han Yunus arasındaki koridordan kuzey ve güneye uzanan bu tahkimatlar, kuzeyde Netzarim Koridoru’na, güneyde ise Han Yunus yönüne kadar ilerledi.

Temmuz ayında yaklaşık 17 kilometre uzunluğa ulaştığı belirtilen siperler, Gazze’nin kuzeyinde sahil şeridinden Beyt Lahiya yönüne uzanan bölgede yaklaşık 5 kilometre derinliğe ulaştı. İsrail ordusunun kontrol çizgisini genişletmesiyle sahadaki sınırları tarif etmek için kullanılan renklere bir yenisi daha eklendi.

“Turuncu Hat” ifadesi, Birleşmiş Milletler Genel Sekreter Sözcüsü Stephane Dujarric tarafından 30 Nisan’da düzenlenen basın toplantısında gündeme getirildi. Dujarric, insani yardım ekiplerine yeni bir renkli çizginin bildirildiğini ve bu hattın ötesindeki hareketler için İsrail’le önceden koordinasyon kurulması gerektiğini aktardı.

İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu da 15 Mayıs 2026’da Gazze Şeridi’nde kontrol ettikleri alanın yüzde 60’a ulaştığını açıkladı. Sonraki dönemde de devam eden genişlemeyle İsrail’in bugün Gazze’nin yaklaşık yüzde 63’ünü askeri kontrol altında tuttuğu belirtiliyor.

Bu oran, toplam 365 kilometrekarelik Gazze Şeridi’nin yaklaşık 230 kilometrekaresinin İsrail’in kontrolünde olması, Filistinlilerin ise yaklaşık 135 kilometrekarelik alanda yaşamaya çalışması anlamına geliyor.

FİLİSTİNLİLER DARALAN ALANDA YAŞAM MÜCADELESİ VERİYOR

Kontrol hatlarının batıya doğru ilerlemesi, Gazze’de yaşayan Filistinliler için yeni zorunlu göç dalgalarını beraberinde getiriyor. İsrail ordusunun kontrol alanını her genişletişinde çok sayıda aile yaşadığı bölgeyi terk ederek batıya yönelmek zorunda kalıyor.

Yaklaşık üç yıldır saldırılar nedeniyle defalarca yer değiştiren Filistinliler, ateşkes döneminde de güvenli bir yaşam alanı bulmakta zorlanıyor. Gazze nüfusunun yaklaşık 2 milyona ulaşan bölümünün, bölgenin yüzde 37’si civarındaki alanda yoğunlaşması barınma, temiz su, sağlık hizmetleri ve temel ihtiyaçlara erişim sorunlarını ağırlaştırıyor.

Hatların konumunun sürekli değişmesi, siviller açısından doğrudan güvenlik riski de oluşturuyor. Filistinliler, bir gün güvenli kabul edilen bölgelerin ertesi gün askeri kontrol alanına dahil edilmesi nedeniyle kendilerini ateş hattında bulabiliyor.

Ateşkesin ilanından sonraki bir yıllık dönemde 1.471 kişinin hayatını kaybettiği, 5 bin 189 kişinin yaralandığı bildiriliyor. Bu veriler, ateşkes sürecinde de can kayıpları ve yaralanmaların devam ettiğini ortaya koyuyor.

TARIM ALANLARI VE ALTYAPI DA ZARAR GÖRÜYOR

İsrail’in kontrol alanını genişletmesi, Gazze’nin doğusundaki tarım arazileri, seralar ve zeytinliklerin önemli bir bölümüne erişimi de kısıtlıyor. Bu durum, Filistinlilerin hem gıda kaynaklarına hem de geçimlerini sağladıkları alanlara ulaşmasını zorlaştırıyor.

Ateşkesin sağladığı sınırlı hareket alanına rağmen devam eden askeri kontrol, yıkım ve abluka nedeniyle Gazze’de yaşam koşulları ağırlaşmayı sürdürüyor. Filistinliler, kontrol çizgilerinin kalıcı sınırlara dönüşmesinden ve geçmişte yaşanan kitlesel yerinden edilme sürecinin yeniden tekrarlanmasından endişe ediyor.

Kaynak: Anadolu Ajansı (AA)

Kaynak: {Haber Merkezi}