Suriye'de eğitim müfredatında dönüşüm: Osmanlı karşıtı anlatılar değişti

27 Kasım 2024 itibarıyla Suriye, kaderini değiştiren kritik bir döneme adım attı.

Kasım ve aralık ayları boyunca tüm dünya, bölgede kartların yeniden dağıtıldığı tarihi gelişmelere tanıklık etti.

61 YILLIK BAAS REJİMİ YIKILDI

Saha genelinde adım adım ilerleyen muhalif güçlerin kontrolü ele geçirmesiyle birlikte, 61 yıldır ülkeye hakim olan Baas rejimi resmen çöktü.

Ülke şu anda hassas bir geçiş sürecinden geçse de yıllar süren yıkım ve enkazın yerini kademeli bir toparlanma sürecine bırakmış durumda.

SAVAŞIN İZLERİ SİLİNİYOR: SURİYE YENİDEN DOĞUYOR

Kritik altyapı tesislerinden su şebekelerine, okullardan hastanelere kadar birçok temel hizmet alanı hızla onarılıyor.

Bir dönem çatışmaların ve yıkımın simgesi hâline gelen Halep caddelerinde bugün yeniden çocuk sesleri yankılanıyor. Savaşın sessizliğe gömdüğü sokaklarda artık hayat yeniden canlanıyor.

MÜFREDATTAN "İŞGAL" VE "ZULÜM" İFADELERİ ÇIKARILDI

Suriye’de Esad rejiminin devrilmesinin ardından eğitim müfredatında da tarihi bir değişikliğe gidildi.

Yeni ders kitaplarında Osmanlı dönemine ilişkin anlatım baştan sona yenilendi.

Eski müfredatta "Osmanlı işgali", "Türklerin zulmü" ve "Büyük Arap Devrimi" olarak yer alan başlıklar müfredattan kaldırıldı.

Şerif Hüseyin'in 1916'da Osmanlı Devleti'ne karşı başlattığı hareket, eski kitaplarda "Büyük Arap Devrimi" olarak tanımlanırken, yeni kitaplarda "Hüseyin bin Ali'nin İsyan Hareketi" olarak nitelendirildi.

İsyanın amacının anlatıldığı bölümde "Arap topraklarını Osmanlı işgalinden kurtarmak" ifadesi yerine "Arap topraklarını Osmanlı Devleti'nden ayırmak" ifadesi kullanıldı.

İngiliz-Fransız bildirgesinin anlatıldığı kısımda yer alan "Halkları Türklerin zulmünden kurtarmak" ifadesi "Osmanlıları bölgeden çıkarmak" olarak değiştirildi.

Eski kitaplarda Cemal Paşa için kullanılan "Arapların Kasabı" nitelemesi de yeni metinden çıkarıldı. Cemal Paşa döneminde idam edilen kişilerin İngiltere ve Fransa ile işbirliği yapmakla suçlandıkları bilgisine yer verildi.

Yeni müfredatta, İngiltere'nin Şerif Hüseyin ile Osmanlı'ya karşı işbirliği yaparken Fransa ile Osmanlı topraklarını paylaşmayı planladığı, Şerif Hüseyin'e verilen bağımsızlık vaatlerinin tutulmadığı anlatılıyor.

HATAY HARİTALARINDA DA DEĞİŞİKLİK

Ayrıca devrik rejim döneminde Suriye haritasında yer alan İskenderun, yeni müfredatta yer almıyor.

IMPACT-se raporuna göre güncellenen ders kitaplarındaki haritalarda Hatay, Türkiye'nin sınırları içinde gösteriliyor.

Raporda bu değişiklik, Suriye'nin Hatay üzerindeki tarihsel toprak iddialarından uzaklaşmasının bir işareti olarak değerlendirildi.

KİMLİK VE KAVRAM DEĞİŞİMİ

Baas döneminde öğrencilerin "vatana hizmet etmeye" hazırlanması gerektiği belirtilirken, yeni metinde bu ifade "dine ve ümmete hizmet etmek" olarak yer aldı.

"Arap milliyetçiliği ve Araplıkla gurur duyma" ifadesi kaldırılarak yerine "İslam medeniyetiyle gurur duyma" ifadesi konuldu.

Çocukların "kanuna saygılı" bireyler olarak yetiştirilmesi hedefi, "İslam şeriatına saygılı bireyler" şeklinde değiştirildi.

Dört Halife dönemi anlatımında daha önce kullanılan "demokrasi" kavramının yerine "şura" kavramı kullanıldı.

Devrik Esed rejimi döneminde 9. sınıf ders kitaplarında "gasp edilen topraklar" arasında İskenderun, Filistin ve Ahvaz gösterilirken yenilenen müfredatta İskenderun ve Ahvaz ifadeleri çıkarıldı, listede sadece Filistin'e yer verildi.

BAAS FİGÜRLERİ GİTTİ, İSLAM TARİHİNİN ÖNEMLİ İSİMLERİ GELDİ

Eski kitaplarda yer alan "İşgal altındaki Filistin ve Golan" ifadesi "Müslümanların işgal altındaki toprakları", "Filistin direnişine destek" ifadesi ise "İslam topraklarındaki cihat savaşçılarına destek" olarak değiştirildi.

Öte yandan eski müfredatta yer almayan İzzeddin el-Kassam'ın mücadelesi yeni ders kitaplarına eklenirken, yerel Baas figürlerinin yerine Ömer el-Muhtar ve Nureddin Zengi gibi İslam tarihinin önemli şahsiyetlerine yer verildi.

Eski kitaplarda Suriye cumhurbaşkanlarından Şükrü el-Kuvvetli ile birlikte fotoğrafı yer alan Mısır Başkanı Cemal Abdünnasır'ın görselden çıkarıldığı görüldü.

MÜFREDATTA TÜRKÇE TARTIŞMASI

Suriye'de eğitim müfredatına ilişkin tartışmalar eylül ayında da Türkiye üzerinden yaşanmıştı.

Yeni eğitim öğretim dönemi öncesinde Türkçenin seçmeli ders kategorisinden çıkarılarak yerine Fransızcanın getirildiği haberleri tepkilere neden olmuştu.

Suriye Milli Eğitim Bakanlığı, yeni müfredatın yetişmemesi nedeniyle Esad dönemindeki müfredatın uygulandığını açıklamıştı.

13 Eylül'de Şam'da Suriyeli mevkidaşı Esad Hasan Şeybani ile görüşen Dışişleri Bakanı Hakan Fidan ise Türkçenin seçmeli ders olarak okutulması konusunda herhangi bir sorun bulunmadığının kendilerine iletildiğini söylemişti.

Bakan Fidan, "Bu konuda herhangi bir sıkıntı olmadığını kendileri bize ilettiler" ifadelerini kullanmıştı.

Kaynak: {Haber Merkezi}